Οι παραχαράκτες της ιστορίας

Με αφορμή τα όσα λέγονται τελευταία -από όσους φοβούνται την ιστορική αλήθεια- για παραχάραξη της ιστορίας στα βιβλία μας, θέλω να θέσω κάποια ερωτήματα σε όσους τυχόν διαβάσουν αυτό το άρθρο. Θα χαιρόμουνα ιδιαιτέρως αν το διάβαζαν κάποια συγκεκριμένα άτομα, που ανήκουν ή άνηκαν στον εκπαιδευτικό τομέα όπως η κυρία Κλαίρη Αγγελίδου, πρώην υπουργός παραπαιδείας και διευθήντρια Λυκείου που σκίζει τα φουστάνια της στις εφημερίδες πως το Ακέλ και ο Πρόεδρος επιχειρούν παραχάραξη της ιστορίας.

Ας δούμε πρώτα τι σημαίνει παραχάραξη. Ψάχνωντας 3-4 λεξικά που έχω βρήκα τα εξής αποτελέσματα: παραποίηση, αλλαγή, σκόπιμη αλλοίωση, απόκρυψη γεγονότων ή στοιχείων.

Δεν έχω σκοπό να πω αυτά που πιστεύω... όπως είπα, απλά θα θέσω κάποια ερωτήματα και με βάση την σημασία της λέξης "παραχάραξη", ας προβληματιστούμε.

1. Ο αγώνας της ΕΟΚΑ, είχε ως σκοπό την απελευθέρωση από τους Άγγλους και την αυτοδιάθεση, δηλαδή την ένωση με την Ελλάδα. Με το τέλος του αγώνα, ούτε οι Άγγλοι έφυγαν ουσιαστικά, ούτε η ένωση έγινε. Ο αγώνας λοιπόν, όσο ιερός κι αν ήταν, πέτυχε ή απέτυχε;

2. Ο Γρίβας στα απομνημονεύματα του, γράφει ξακάθαρα πως με το πέρας του αγώνα δεν πρέπει οι κομμουνιστές να έχουν κανένα ρόλο να παίξουν στην πολιτική του τόπου. Αυτό αποτελεί άμεση ή έμμεση παραδοχή πως οι αριστεροί ήταν κόκκινο παννί για τον Γρίβα; Το μαθαίνουν οι μαθητές στα σχολεία αυτό;

3. Στα απομνημονεύματα του επίσης ο Γρίβας, μιλά για το πρώτο καϊκι που έφερε οπλισμό από την Ελλάδα για την προετοιμασία του αγώνα και οι άγγλοι γνώριζαν τα πάντα και το περίμεναν στην Πάφο. Τότε που μόνο 4-5 άτομα σε Ελλάδα και Κύπρο γνώριζαν πως ο Γρίβας οργάνωνε αγώνα. "Ποιός είναι αυτός ο άνθρωπος που προδίδει;" διερωτάται ο Γρίβας. Αυτό το συμβάν, το μαθαίνουν στα σχολεία οι μαθητές;

4. Γράφεται πουθενά στα βιβλία πως οι κατηγορίες περί προδοσίας αριστερών είναι βασισμένες σε υποψίες και μόνο υποψίες χωρίς αποδείξεις; Γράφεται πως μέχρι και σήμερα οι συνδέσμοι αγωνιστών δεν μπόρεσαν να τις αποδείξουν; Αυτές οι ΥΠΟΨΙΕΣ παρουσιάζονται στα βιβλία μας ως αδιάψευστα γεγονότα ή όχι;

5. Γράφεται πουθενά στα βιβλία μας πως η ΕΟΚΑ σκότωσε περισσότερους Ελληνοκύπριους παρά Άγγλους (σύνολο 217 ΕΚ) και πως από τους ΕΚ που σκότωσε η ΕΟΚΑ για προδοσία η συντρηπτική πλειοψηφία δεν ήταν αριστεροί και δεν είναι γραμμένοι στην λίστα προδοτών των συνδέσμων αγωνιστών;

6. Γράφεται πουθενά στα βιβλία της ιστορίας μας πως οι τακτικές των ανθρώπων της ΕΟΚΑ στις δολοφονίες τους θυμίζουν Ταλιμπάν; Γράφεται πουθενά πως κουκουλοφόροι μπήκαν στην εκκλησία της Κυθρέας και σκότωσαν τον ψάλτη, εν ώρα λειτουργίας, μέσα στο ιερό μπροστά στην γυναίκα του και στα παιδιά του; Γράφεται πως λιθοβόλισαν μέχρι θανάτου έναν άλλο ΕΚ στο Μένοικο; Γράφεται πως οι συνδέσμοι αγωνιστών ΑΔΥΝΑΤΟΥΝ να δώσουν στοιχεία που να στηρίζουν την κατηγορία της προδοσίας; Γράφεται πουθενά τι απέγινε εκείνος ο "ανώνυμος προδότης βοσκός" που πρόδοσε τον Αυξεντίου; Γράφεται πουθενά πως πριν πάει ο Αυξεντίου στον Μαχαιρά έφυγε από 3 άλλα κρυσφήγετα στον Πενταδάκτυλο και μόλις έφευγε έρχονταν οι Άγγλοι και τον γύρευαν, όπως ο ίδιος είχε γράψει;

7. Γράφεται πουθενά στα βιβλία της ιστορίας μας πως η επιχείρηση του Γρίβα στα κόκκινα είχε εκκαθαριστικό χαρακτήρα και προκάλεσε τον βομβαρδισμό της Τυλληρίας;

8. Γράφεται πουθενά στα βιβλία της ιστορίας μας η επίθεση-εκκαθάριση πλυθησμού του Γρίβα στα χωριά Κοφίνου και Άγιος Θεόδωρος το 1967 κάτι που προκάλεσε την αποχώρηση της Ελληνικής Μεραρχίας από την Κύπρο για να αποτραπεί τουρκική εισβολή;

9. Γράφεται πουθενά στα βιβλία της ιστορίας μας πως την περίοδο 1960-1974 υπάρχουν πάνω από 500 ΤΚ αγνοούμενοι;

10. Γράφεται πουθενά στα βιβλία της ιστορίας μας πως ο Γρίβας και οι άλλοι όμοιοι του δημιούργησαν την ΕΟΚΑ Β και δούλευαν για την Χούντα των Αθηνών που έκανε το πραξικόπημα ενάντια στην δημοκρατία και έφεραν εδώ τους αττίλες;

11. Γράφεται πουθενά στα βιβλία της ιστορίας μας η σφαγή ΤΚ αμάχων από την Τόχνη και το Μαρί; Γράφεται πουθενά πως ο ομαδικός τάφος των αμάχων αυτών συνανθρώπων μας βρέθηκε και ταυτοποιηθήκαν σχεδόν όλα τα λείψανα;

12. Γράφεται πουθενά στα βιβλία της ιστορίας μας η επίθεση στην Ομορφίτα και η εκκαθάριση των εκεί ΤΚ;

13. Γράφεται πουθενά στα βιβλία της ιστορίας μας το φρικιαστικό έγκλημα που έλαβε τόπο στα ΤΚ χωριά Μάθαρα, Αλόα και Σανταλάρη της επαρχίας Αμμοχώστου από πρωτοπαλλίκαρα της ΕΟΚΑ Β από την Περιστερονοπηγή όπου την ημέρα της εισβολής αντί να πολεμήσουν τον αττίλα σκότωναν, έκαβαν και έθαβαν σε σκουπιδότοπο 124 γυναικόπαιδα, μεταξύ τους και ένα κοριτσάκι μόλις 16 ΗΜΕΡΩΝ;

Όλα αυτά αποτελούν ή δεν αποτελούν μέρος της ιστορίας της Κύπρου; Αποτελούν ή δεν αποτελούν αλήθειες που κανείς δεν τολμά να πει επίσημα παρά μόνο στο καφενείο; Η απόκρυψη τους ή η αλλοίωση τους συνιστά παραχάραξη της ιστορίας ή όχι; Η μισή αλήθεια (δηλαδή η παρουσίαση μόνο των εγκλημάτων των τούρκων και των τουρκοκυπρίων της ΤΜΤ) αποτελεί παραχάραξη την ιστορίας ή όχι;

Ας απαντήσει η κυρία Κλαίρη Αγγελίδου, που εκμεταλλεύεται με τον πλέον βρώμικο τρόπο το αίμα από την ΗΡΩΙΚΗ θυσία μερικών αγωνιστών της ΕΟΚΑ (Αυξεντίου, Μάτσης, ΠΑλλικαρίδης κ.α), και προσπαθεί να ξεπλήνει τις βρωμιές κάποιων άλλων ανθρώπων της ΕΟΚΑ και να μας τους παρουσιάσει ΟΛΟΥΣ σαν πατριώτες.

Και η τραγωδία είναι πως όλοι όσοι θέλουν να παρουσιαστεί η ιστορική αλήθεια χαρακτηρίζονται ανιστόρητοι και... ανθέλληνες. Χαιρετίζω τις δηλώσεις Αναστασιάδη και Καρρά του ΔΗΣΥ που το 2005 στην Βουλή, μετά που το Ακέλ έθεσε θέμα αποκατάστασης των ονομάτων των δολοφονηθέντων στελεχών του κόμματος του από την ΕΟΚΑ με την κατηγορία της προδοσίας, παραδέχτηκαν πως λόγω της φύσης του αγώνα πιθανόν να έγιναν και λάθη... κάτι είναι κι αυτό παρά τίποτε.

Στο ίδιο έργο θεατές...

- Και είχα αρχίσει να αναρωτιέμαι... πότε οι γνωστοί-άγνωστοι, υπέρμαχοι της Ελληνικής μας ταυτότητας αλλά ταυτόχρονα και υποστηρικτές της διχοτόμησης "σαν δεύτερη καλύτερη λύση"(!), θα ανοίξουν το στόμα τους; Υποψιαζόμουνα δηλαδή πως οργανόνονται να δώσουν την γνωστή παράφωνη παράσταση όλοι μαζί, και να που έγινε έτσι.

- Πάνω από όλους και όλα όμως, δύο πράγματα με έκαναν να γελάσω πολύ. Ο Νικόλας, ο πληρεξούσιος του αποτυχημένου τέως και η Σημερινή, η αποτυχημένη προεκλογικά φυλλάδα.

- Ο Νικόλας λοιπόν, που να μιλήσει δεν ξέρει, είπε τα γνωστά περί απαράδεκτων υποχωρήσεων του προέδρου, με αφορμή την αλήθεια που είπε ο δεύτερος για παραμονή 50.000 εποίκων. Είπε επίσης ότι κανείς προηγούμενος πρόεδρος δεν έκανε παρόμοιες δεσμεύσεις ή δηλώσεις. Μάλλον όμως αγνοεί τα μασκαραλίκια που έκανε ο ντάντυ του από το 2003. Στις 18 Φεβρουαρίου λοιπόν ο αποτυχημένος τέως, με γραπτή δήλωση του στον Κόφι Ανάν, αποδεχόμενος το σχέδιο Αναν-3, αποδέκτηκε την παραμονή αριθμών εποίκων. Στο Μπούργκενστοκ, φρόντισε να γίνει και πιο ξεκάθαρος! Στις 30 Μαρτίου 2004, μια μέρα πριν τα τουμπάρει όλα με τον συναγωνιστή του Σερντάρ Ντενκτάς, πάλι γραπτώς, σε μακροσκελή επιστολή του στον Κόφι Ανάν, έγραψε κατά λέξη:

"«Ο κατάλογος των Τούρκων και των Ελλήνων που θα απαιτήσουν κυπριακή υπηκοότητα δεν θα πρέπει να αριθμεί περισσότερο από 30 χιλιάδες, εκπληρώνοντας τα κριτήρια που προβλέπονται στο Σχέδιο Ανάν... επιπροσθέτως οι έποικοι που έχουν παντρευτεί Τουρκοκύπριες και οι απόγονοί τους - υπολογιζόμενοι σε 15 χιλιάδες - ενδεχομένως να γίνουν πολίτες ανεβάζοντας έτσι τον αριθμό ΑΝΩ των 45 χιλιάδων. ...επιπροσθέτως, όχι περισσότερο από 5% θα πρέπει να καθοριστεί να παραμείνουν έχοντας μόνιμη κατοικία. Η αναλογία 5% θα πρέπει να καθοριστεί βάσει του αριθμού των προσώπων που είναι μόνο πολίτες της Κύπρου και όχι διπλής υπηκοότητας».

Τώρα, αν ο τέως μειοδότησε ή όχι, είναι κάτι που ο καθένας μας θα το κρίνει με τα δικά του κριτήρια. Το θέμα είναι πως μπορεί ο υιος να έρχεται να κατηγορεί τον πρόεδρο μας για αποδοχή παράδεκτων τουρκικών θέσεων... Εγώ πάντως γέλασα πολύ. Να'ναι καλά και η "Αλήθεια" που μας τα υπενθυμίζει, την ίδια ώρα που το ΑΚΕΛ και η Χαραυγούλα διαμαρτύρονται κρατώντας χαμηλούς τόνους αντί να κατακεραυνώσουν το... άξια εκλελεγμένο στέλεχος του ΔΗΚΟ.

- Αλλά και η Σημερινή, πλάκα πολλή σας λέω. Με αφορμή την εγκύκλιο για προώθηση της ειρηνικής συμβίωσης με τους ΤΚ, πήρε μπρος. Δημοσιεύει άρθρα περί γενίτσαρων, περί προδοτών και όλες τις συναφείς μπούρδες, παρόμοιες με τα γνωστά ατεκμηρίωτα δημοσιεύματα του 2004 περί πληρωμένων στελεχών του ΔΗΣΥ και εξογορά συνειδήσεων πολιτών για να στηρίξουν το -όντως άδικο- σχέδιο Ανάν. Σκεφτείτε μόνο ότι η Σημερινή άκουσε την λέξη "ειρηνική συμβίωση" και έπαθε αμοκ. Καλά, τι λύση θέλει, αν θέλει, η Σημερινή; Μια λύση στην οποία ΔΕΝ θα ζούμε ειρηνικά μαζί με τους ΤΚς; Είναι για γέλια η κατάσταση τους. Και για να δείτε δημοσιογραφία της φακής... ακόμη ούτε αλλαγές έγιναν στα βιβλία, ακόμη ούτε δόθηκαν οδηγίες πως θα προωθηθεί αυτή η εγκύκλιος, ακόμη δεν συμφωνήθηκε τίποτε πέραν της ιδέας για αυτή την ριζοσπαστική απόφαση του υπουργού και φωνασκεί για δήθεν ανθελληνισμό και άλλα κουρουφέξαλα. Δηλαδή πρέπει να μεγαλώνουν τα παιδιά μας με μίσος για το σύνοικο στοιχείο; Έτσι είναι οι σωστοί Έλληνες; Αχ... να δούμε πότε θα ξεπεράσει το κόμπλεξ καταγωγής της αυτή η εφημερίδα...

- Και καλά, η φυλλάδα αυτή ακολουθεί πιστά μια γραμμή και δικαίωμα της. Για τον ΔΗΣΥ τί να πει κανείς όμως; ΜΕΓΑΛΗ απογοήτευση η στάση του. Προσπαθεί από τη μια να μην διαφωνήσει με τον υπουργό (που δεν διαφωνεί έτσι κι αλλιώς), αλλά από την άλλην δεν θέλει και να δυσαρεστήσει την μερίδα εκείνη των σκληροπυρηνικών του οπαδών, που υποστηρίζουν πολύ ακραίες θέσεις. Σου λέει, είδαν και έπαθαν εκεί στον ΔΗΣΥ να τους επαναπατρίσουν από το Ευρωκοκό, θα τους χάσουν τώρα πάλι; Ας το παίξουμε λίγο έτσι και λίγο αλλιώς να μην δυσαρεστήσουμε κανέναν. Κι όμως, να είναι σίγουροι εκεί στον ΔΗΣΥ πως δεν είναι καθόλοι λίγοι οι μετριοπαθείς υποστηρικτές του (αλλά και άλλοι που δεν πρόσκεινται στο κόμμα αλλά τρέφουν μια συμπάθεια για την μετριοπάθεια της πολιτικής του των τελευταίων χρόνων) που μπροστά στην μεγάλη πρόκληση της ΤΟΛΜΗΣ που έδειξε ο υπουργός Παιδείας και η κυβέρνηση για μια τέτοια ριζοσπαστική και πρωτοποριακή αλλαγή, είδαν την παράταξη να στρουθοκαμηλίζει και να προσπαθεί να διαφυλάξει τα κομματικά της συμφέροντα. Κρίμα πάντως...

- Πάντως όσο αφορά το άλλο θέμα που ταλανίζει τον υπουργό παιδείας, δηλαδή την αλλαγή των βιβλίων ιστορίας, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ένα πράγμα. Άλλο πράγμα είναι να αλλάξεις τα βιβλία και να γράφεις την δική σου βερσιόν για το τι έγινε και άλλο πράγμα απλά να προσθέσεις στοιχεία που -τόσο βολικά- θέλουμε να αποφεύγουμε για να μην μας πληγώνουν τα λάθη μας. Δηλαδή, αν μείνει η ιστορία της ΕΟΚΑ όπως είναι χωρίς να επικεντρώνεται κανείς και στην "άλλη", σκοτεινή πλευρά κάποιων συγκεκριμένων λίγων ατόμων που αμαύρωσαν τον αγώνα, η εισβολή, η κατοχή και προστεθούν άλλα πράγματα όπως η δράση της ΕΟΚΑ Β, τα γεγονότα του 63-64, του 67 και άλλα, πάλι αλλαγή δεν είναι; Ε, τί ενοχλεί κάποιους τόσο πολύ δηλαδή; Μήπως η ιστορία της Κύπρου τελειώνει το 1960, με την εισβολή να είναι το μόνο γεγονός που αξίζει αναφοράς μετά από την ανεξαρτησία; Πότε επιτέλους θα μάθουμε από τα λάθη μας; Πότε επιτέλους θα δούμε στον καθρέφτη τον πραγματικό μας εαυτό και να τολμήσουμε να τον κριτικάρουμε και λίγο; Όχι γιατί μας αρέσει να είμαστε μαζόχες, αλλά γιατί ΠΡΕΠΕΙ να μάθουμε από τα λάθη μας. Και σε ένα τόπο όπως την Κύπρο όπου η ατιμωρησία είναι κύριο χαρακτηριστικό, τουλάχιστον να κάνουμε λίγη κριτική... λίγη! Σε άλλες χώρες, Ευρωπαϊκές, δεν θα έμεναν στην κριτική αλλά θα γέμιζαν και οι φυλακές... εμείς ούτε καν λίγη (αυτο)κριτική δεν μπορούμε να κάνουμε.

- Αλλά το άλλο, το καλύτερο; Πήγε η ακαδημία ποδοσφαίρου της ΑΕΛ ΛΕΜΕΣΟΥ στα κατεχόμενα να παίξει ποδόσφαιρο και -ποιά άλλη;- η Σημερινή, το έκανε και είδηση. Την ώρα λέει - η φυλλάδα- που η ΦΙΦΑ δεν αναγνωρίζει την ομοσπονδία ποδοσφαίρου των ΤΚ, πάει η ΑΕΛ να παίξει μαζί τους... Είναι για κλάματα αυτός που έγραψε κάτι τέτοιο και πραγματικά είμαι και πολύ καλός μαζί του! Κοιτάξτε πως μεταφράζει ΕΣΚΕΜΜΕΝΑ αυτή η φυλλάδα το γεγονός πως παιδαρέλια, μωρά, πήγαν στα κατεχόμενα, στον τόπο τους δηλαδή, να παίξουν το αγαπημένο τους παιχνίδι-άθλημα με ΤΚς με τους οποίους μοιράζονται το ίδιο μεράκι, το ποδόσφαιρο. Μια κίνηση από τις ακαδημίες της ΑΕΛ που θα έπρεπε να τύχει θετικότατης προβολής, η φυλλάδα αυτή και ένας άλλος Αελίστας -κατά τα άλλα- εκφωνητής ραδιοφώνου, την καταδικάζουν! Ακόμη λίγο θα πουν στα μωρά αυτά ότι είναι και προδότες και ότι τα πήραν και αυτοί από τους Αμερικάνους! Έλεος πλέον... ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΤΑΝΤΙΑ ΜΑΣ φίλοι μου. Μια ειρηνική, συμβολική κίνηση μιας ακαδημίας ποδοσφαίρου που βοηθά με τον τρόπο που μπορεί και ξέρει (με τον αθλητισμό δηλαδή) την ειρηνική συνύπαρξη και άμιλλα να αντιμετωπίζεται με τόση κριτική. Και η κατάντια είναι πιο γενική από ότι νομίζουν κάποιοι. Ο,τιδήποτε που έχει να κάνει με την επαναπροσέγγιση, την αλληλοκατανόηση, όποιοδήποτε κοινό βήμα προς τα εμπρός, κατακεραυνώνεται από τους ίδιους πάντα απορρηπτικούς κύκλους, που το μόνο που τους νοιάζει είναι να μην χάσουν την θέση τους στην ΕΚ ελίτ, μέσω μιας λύσης στα πλάισια της οποίας δεν θα μπορούν πλέον να κόβουν και να ράβουν όπως θέλουν και όποιον θέλουν... Εγώ δίνω τα συγχαρητήρια μου στις ακαδημίες της ΑΕΛ και μακάρι να ακολουθήσουν κι άλλες όμάδες το παράδειγμα της. Διότι το θέμα δεν είναι καν πολιτικό, αν το δει κανείς χωρίς φανατισμό. Είναι καθαρά αθλητικό με ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ προεκτάσεις και όχι πολιτικές...

- Αυτό το παρασκευοσαββατοκυριακοδεύτερο, έχουμε και την 2η αγωνιστική στο πρωτάθλημα μας. Ένα πρωτάθλημα που πολύ σύντομα ίσως να αλλάξει... μιας και η ΤΚ "ομοσπονδία" δέχθηκε επιτέλους να ενταχθεί στην ΚΟΠ... ίσως τελικά ο αθλητισμός να δείχνει τον δρόμο; Θα δείξει!

- Αυτά για σήμερα... περιμένουμε να δούμε τι θα γίνει και με τις συνομιλίες. Πόσους καφέδες θα πιούνε οι δύο τους, πόσο κουτσομπολιό θα κάνουν και πότε θα τα τσουγκρίσουν και να αρχίσουν τους καυγάδες. Πάντως ένα πράγμα είναι το σίγουρο... αν ο Τάσσος ήτανε εκεί στην θέση του Δημήτρη, θα προτιμούσε να συνομιλά με τον Σερντάρ Ντενκτάς και όχι με τον Μεχμέτ Αλί. Αυτό είναι και το μεγαλύερο ίσως κύστημα του Νικόλα... αλλά απ'εν μπορεί να δέρει τον γάρον, δέρνει το σαμάριν".

Κόσσοβο: μια μεγάλη αδικία και μάθημα για όλους μας

Τελευταία λέχθηκαν πολλά για την ανεξαρτησία του Κοσσόβου που αναγνωρίστηκε από όλες σχεδόν τις μεγάλες χώρες της ΕΕ και την Αμερική. Στην μπανανία μας όλοι ουσιαστικά συνέδεσαν το περιστατικό με το Κυπριακό (φυσικά). Σχεδόν καμία αναφορά στην ιστορική πτυχή του προβλήματος με εξαίρεση κάποια άρθρα σε εφημερίδες που αφιέρωσαν... 3-4 γραμμές.
Εγώ αποφάσισα να γράψω λίγα πράγματα για το Κόσσοβο χωρίς να μπλέκω στον πόνο ενός ολόκληρου λαού το δικό μας πρόβλημα, έτσι για αλλαγή.

Ιστορικά, το Κοσσυφοπέδιο (Κόσσοβο και Μετόχια) βρίσκεται στις σελίδες της ιστορίας σαν η περιοχή όπου οι Οθωμανοί είχαν κερδίσει σε μάχη τους Σέρβους Ορθόδοξους του Λάζαρ το 1389. Η μάχη αυτή ήτανε πολύ σημαντική για τους Σέρβους καθώς η περιοχή ανέκαθεν ήταν το κέντρο Ορθοδοξίας γι αυτούς, με αμέτρητα μοναστήρια και εκκλησίες. Η ζημιά που υπέστηκαν οι Σέρβοι (αλλά κι οι Οθωμανοί παρόλο που τελικά επικράτησαν) ήταν τόσο μεγάλη που μεταφέρθηκε στις μεταγενέστερες γενεές σαν ένας μύθος, σαν ένας ύμνος παρτιωτισμού και ελευθερίας, ανεξαρτησίας από τους Οθωμανούς.

Μετά από αιώνες και διάφορους πολέμους και συγκεκριμένα μετά το πέρας του 1ου Παγκοσμίου πολέμου και των Βαλκανικών πολέμων η περιοχή ανήκε στο Βασίλειο των Σέρβων, Κροάτων και Σλοβένων, που μετονομάστηκε σε Νοτιοσλαβία ή αλλιώς Γιουγκοσλαβία. [jug σημαίνει νότος στην σερβική]. Όταν ξέσπασε ο 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος η Γιουγκοσλαβία έπεσε στα χέρια των Γερμανών Ναζί. Η Κροατία, συνεργαζόμενη με τους Ναζί μέσω του Φασίστα Ιερέα Ante Pavelić υποδέκτηκε τον Χίτλερ με ενθουσιασμό και συνεργάστηκε μαζί με τους Ναζί για να σπάσει κάθε πιθανή αντίσταση από τους Σέρβους. Σαν αντάλλαγμα ο Χίτλερ ανακύρηξε την Κροατία ανεξάρτητη χώρα, στο όνομα της οποίας σχεδόν 1 εκατομμύριο Σέρβοι, Ρομάνοι, Τσιγγάνοι και αλλοφρωνούντες Κροάτες σφαγιάστηκαν με μεθόδους χειρότερους και από το ολοκαύτωμα. Η Ιταλία είχε ήδη δημιουργήσει την Αλβανία, στην οποία μετέφερε στρατό και χρησιμοποιούσε σαν χώρο για να επιτεθεί στα Βαλκάνια.

Οι Σέρβοι, μαζί με άλλους κομμουνιστές Γιουγκοσλάβους, οργάνωναν συνέχεια αντάρτικες ομάδες αντίστασης και χτυπούσαν όσο μπορούσαν τους Γερμανούς. Ένας από τους σημαντικότερους αντάρτες ήταν ο Κροάτο-Σλοβένος κομμουνιστής Γιόσιπ Μπροζ Τίτο (Josip Broz Tito), γνωστός σε εμάς τους Κύπριους για την φιλία του με τον Μακάριο Γ΄. Καθώς ο πόλεμος έφτανε στο τέλος του, ο Τίτο ζήτησε βοήθεια από Αλβανούς αντάρτες να τον στηρίξουν και σαν αντάλλαγμα τους έταξε να τους κάνει πολίτες της Γιουγκοσλαβίας, όταν θα απελευθερωνότανε. Όταν το 1945 ο πόλεμος τελείωσε και οι Ναζί ηττήθηκαν, η χώρα ενώθηκε πάλι, με το όνομα Γιουγκοσλαβία. Ηγέτης της χώρας ήταν ο Τίτο που καθιέρωσε ένα είδος εκμοντερνισμένου κομμουνισμού, που δεν έκλεινε τις πόρτες στην Δύση.

Ο Τίτο, δημιούργησε μια ομοσπονδία αποτελούμενη από πολλές επαρχίες που είχαν καθεστώς μερικής αυτοδιοίκησης: η Σερβία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Κροατία, η Σλοβενία, η Μακεδονία και το Μαυροβούνιο. Φρόντισε όμως να διαμοιράσει σε 3 άλλα μέρη, χωρίς καθεστώς αυτοδιοίκησης, την Σερβία: σε Σερβία, Βοϊβοδίνα και Κοσσυφοπέδιο. Στο Κοσσυφοπέδιο έριξε όλους τους Αλβανούς που τον είχαν βοηθήσει στον πόλεμο. Το Σύνταγμα ήταν τέτοιο μάλιστα που προνοούσε πως αν μια μειονότητα ξεπερνούσε σε πλυθησμό το 2% μιας από τις επαρχίες, μπορούσε να φτιάξει σχολεία, πανεπιστήμια, εκκλησίες κτλ. Παράλληλα, ο Τίτο ακολούθησε μια πολιτική άφεσης αματριών προς τους φασίστες Κροάτες που έσφαζαν Σέρβους κατά τη διάρκεια του πολέμου. Το μύνημα ήταν "ξεχάστε το παρελθόν, ζήστε αγαπημένα". Κάθε μορφή αντίδρασης ή εθνικιστικής συγκέντρωσης ή σύστασης ομάδων από οποιαδήποτε επαρχία αντιμετωπιζότανε από τον Τίτο με ιδιαίτερη σκληρότητα. Φαινομενικά η χώρα προόδευε, διατηρούσε δεσμούς με την Δύση και γινότανε πλουσιότερη και πλουσιότερη, καθώς όλοι οι λαοί της χώρας πλέον δούλευαν για το καλό της χώρας και έδειχναν να είχαν βάλει πίσω τους τις διαφορές τους.

Στο Κοσσυφοπέδιο όμως, μια άγονη και ιδιαίτερα ορεινή περιοχή, η ανάπτυξη έμεινε πίσω. Με τα χρόνια οι Αλβανοί πλήθαιναν και πλήθαιναν και αποκτούσαν όλο και περισσότερα δικαιώματα. Όταν ο Τίτο πέθανε το 1981, ήδη ήταν περισσότεροι από τους Σέρβους... Με τον θάνατο του Τίτο, ξύπνησαν τα εθνικά αισθήματα των λαών που για χρόνια ήταν καταπιεσμένα. Με την βοήθεια της Γερμανίας κυρίως, οι επαρχίες πίεζαν για περισσότερη αυτονομία ή ανεξαρτησία. Ο πληθυσμός όμως των επαρχιών αυτών ήταν ήδη ανάμεικτος. Στην Κροατία, το 35% ήταν Σέρβοι και στην Βοσνία το 50% ήταν Σέρβοι. Στο κοσσυφοπέδιο οι Αλβανοί ξεπερνούσαν το 50%. Αφού λοιπόν οι επαρχίες αυτές, με ακροδεξιούς ηγέτες (Τούτζμαν στην Κροατία, Ιζετμπέκοβιτς στην Βοσνία), κατάφεραν το 1991 να κερδίσουν την υποστήριξη ξένων χωρών για ανεξαρτησία, άρχισαν οι πολέμοι. Οι Σέρβοι, φοβούμενοι από την ιστορία του 2ου ΠΠ, αρνήθηκαν να ζουν κάτω από Κροατική ή Μουσουλμανική Βοσνιακή ακροδεξιά κυβέρνηση και πήραν τα όπλα. Το Κοσσυφοπέδιο δεν έμεινε ανεπηρέαστο από τις εξελίξεις αυτές. Από το 1981 μέχρι και το 1987, πριν αρχίσουν δηλαδή οι εμφύλιοι, οι Αλβανοί ήταν το 75% του πληθυσμού της περιοχής, αφού επιδίδονταν σε συστηματικές κακοποιήσεις Σέρβων πολιτών, δολοφονίες, εμπρησμούς και εκφοβισμό. Οι Σέρβοι του Κοσσόβου, φοβούμενοι για εθνοκάθαρση μέσα στην ίδια τους τη χώρα έφευγαν σιγά σιγά για την κυρίως Σερβία.

Το 1987 ήταν μια σημαδιακή χρονιά. Ο νέος τότε πολιτικός της χώρας, ο Σέρβος Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, επισκέφτηκε την περιοχή για να ακούσει τα προβλήματα των Σέρβων. Η αντίδραση του κόσμου ήταν ανεπανάληπτη. Λαοθάλασσα ενός εκατομμυρίου από Σέρβους κατέκλυσε τους δρόμους της Πρίστινα και φώναζε στον ηγέτη του κράτους να τους παρέχει προστασία. Πάρα πολλοί από αυτούς κρατούσαν εικόνες δολοφονηθέντων ή αγνοούμενων συγγενών τους, και απαιτούσαν να πάει ο πρόεδρος να δει τις κατεστραμένες εκκλησίες τους από τους Αλβανούς. Μετά από όσα είδε εκεί ο Μιλόσεβιτς, που ήταν ένας φανατικός κομμουνιστής και εθνικιστής πολιτικός, αντέδρασε έντονα εκμεταλλευόμενος τις δίκαιες αντιδράσεις του Σερβικού πληθυσμού. Εκμεταλλέυτηκε το λαϊκό αίσθημα για να εκφράσει δημόσια τις εθνικιστικές του θέσεις. Έκανε ένα εμπρηστικό λόγο μπροστά από τον λαό, λέγοντας τους πως από εκείνη την ημέρα το Κόσσοβο θα διοικείται από τον ομόσπονδο στρατό της χώρας και πως όποιος τολμήσει να γυρίζει χέρι πάνω σε Σέρβο ξανά θα το πλήρωνε ακριβά.

Το 1991 όμως ξέσπασαν οι εμφύλιοι με τις άλλες επαρχίες και ο ομόσπονδος στρατός της χώρας διαλύθηκε. Η προστασία των Σέρβων στο κοσσυφοπέδιο χάθηκε και όλες οι σερβικές δυνάμεις έδωσαν προτερεότητα στα μέτωπα στην Κροατία και στην Βοσνία. Αυτό βοήθησε τους Αλβανούς, μέσα στην χαοτική κατάσταση που επικρατούσε στην χώρα, να φέρουν κι άλλο πληθυσμό από την Αλβανία, κυρίως φτωχούς άνθρωπους, και συνέχισαν τις κακοποιήσεις ενάντια στους Σέρβους. Στα άλλα μέτωπα, τα εγκλήματα πολέμου γινόντουσαν το ένα μετά το άλλο. Η προπαγανδίστικη πολιτική της Δύσης, μετέφερε στις ειδήσεις μόνο τα φοβερά εγκλήματα που έκαναν οι Σέρβοι υπό τις διαταγές του Μιλόσεβιτς, αγνοώντας παντελώς τα εγκλήματα των Κροατών, Βόσνιων και ειδιά των Αλβανών. Οι εμφύλιοι τελείωσαν το 1995 με την υπογραφή της συμφωνίας του Ντέϊτον. Η Κροατία, η Σλοβενία, η Βοσνία και η Μακεδονία κέρδισαν την ανεξαρτησία τους. Οι Αλβανοί του Κοσσόβου και οι Μαυροβούνιοι παρέμειναν στην Γιουγκοσλαβία.

Ο μόνος τρόπος που είχε μείνει στους Λαβανούς του Κοσσόβου να διεθνοποιήσουν πλέον την αξίωση τους για ανεξαρτησία, ήταν να δημιουργηθούν περισσότερες ταραχές. Οι λεηλασίες ενάντια στους Σέρβους συνεχίστηκαν και αυξήθηκαν, με αποτέλεσμα μέχρι και το 1999 να είναι κοντά στο 95% του πληθυσμού. Ο Μιλόσεβιτς, αντέδρασε. Έστειλε τον στρατό στην περιοχή και άρχισε εθνοκάθαρση ενάντια στους Αλβανούς. Η ήδη γεμάτη από ομαδικούς τάφους Σέρβων περιοχή γέμισε ακόμη περισσότερο με ομαδικούς τάφους και Αλβανών. Η περιοχή κυριολεκτικά ισοπεδόθηκε. Ο Μιλόσεβιτς με τα απάνθρωπα εγκλήματα του στην περιοχή πουλούσε εθνικισμό στον λαό της Σερβίας και ένα κάλπικο αίσθημα νίκης, που τόσο είχαν ανάγκη οι Σέρβοι μετά την εθνοκάθαρση που υπέστηκαν ειδικά στην Κροατία. Οι Αλβανοί όμως, είχαν πετύχει τον σκοπό τους. Κατάφεραν να τραβήξουν τα μάτια των ξένων χωρών στην περιοχή τους. Η μανία της Δύσης να καταστρέψει τον Μιλόσεβιτς αλλά και οι αφορμές που τους έδινε αυτός με τις απάνθρωπες πράξεις του, έφερε τους Αλβανούς σε πλεονεκτική θέση. Ακολούθησαν οι βομβαρδισμοί σε ολόκληρη την Γιουγκοσλαβία που ανάγκασαν τον σερβικό στρατό να αποχωρήσει από την περιοχή. Αυτό είχε σαν επακόλουθο να φύγουν μαζικά από το Κόσσοβο κι άλλοι Σέρβοι φοβούμενοι αντίποινα, που σήμερα είναι περίπου το 2-3% του πληθυσμού εκεί. Εγκαταστάθηκε στην περιοχή η KFOR του ΟΗΕ και του ΝΑΤΟ με το πρόσχημα να σταματήσουν τις εχθροπραξίες. Εχθροπραξίες όμως δεν μπορούσαν να γίνουν άλλες, καθώς οι Σέρβοι είχαν ήδη εκδιωχθεί από τα σπίτια τους και την ιστορική τους γη.

Κάπως έτσι οδηγήθηκε η κατάσταση στην περιοχή στην σημερινή ανεξαρτησία του Κοσσόβου. Αφού πλέον η περιοχή είναι σχεδόν μια αμιγές Αλβανική περιοχή, τους δώθηκε ανεξαρτησία. Οι όποιες συνομιλίες έγιναν και είχαν ατυχή κατάληξη, ήταν φιάσκο καθώς οι Αλβανόφωνοι δεν δέχονταν τίποτε λιγότερο από την ανεξαρτησία τους και παρουσιάζονταν παντελώς αδιάλλακτοι χωρίς καμία εντελώς επίπτωση.

Σήμερα λοιπόν, ένας λαός που ήρθε σε μια ξένη χώρα σαν φιλοξενούμενοι ή κάτω από χάρη, κατάφερε να εκδιώξει μετά από αιώνες ολόκληρους τον ντόπιο πληθυσμό και να αποσχίσει την περιοχή από τα νόμιμα σύνορα της χώρας του. Ο όρος "Κοσοβάρος" είναι ένα σύγχρονο δημιούργημα της Δύσης, καθώς ουδέποτε ιστορικά υπήρξε λαός με τέτοια ονομασία. Πουθενά στην ιστορία δεν αναφέρεται λαός "Κοσοβάροι". Όπως ιστορικά πουθενά δεν υπήρχαν κι οι Βόσνιοι. Οι Βόσνιοι, μουσουλμάνοι, είναι κατασκεύασμα των Οθωμανών κατακτητών της περιοχής τον 13-14 αιώνα. Ήταν Καθολικοί Κροάτες και Ορθόδοξοι Σέρβοι που εξισλαμίστηκαν. Το Κόσσοβο πάντα είχε Σέρβους κατοίκους και ήταν το κέντρο της Σερβικής Ορθόδοξης εκκλησίας από τον καιρό που πρωτοεμφανίστηκαν οι Σλάβοι και τους εκχριστιάνησε ο Κύριλλος.

Η ανεξαρτησία της περιοχής είναι μια μεγάλη και κατάφορη αδικία για τους Σέρβους. Ένα λαό που πλήρωσε και εξακολουθεί να πληρώνει τα εγκλήματα ενός εθνικιστή ηγέτη, του Μιλόσεβιτς, που τυφλώθηκε από την εξουσία. Ενός ηγέτη που η ίδια η Δύση τον ανέχτηκε για τόσα χρόνια επειδή με τις πράξεις του έδινε αφορμές για να εφαρμόσουν οι Αμερικανοεγγλέζοι τα σχέδια τους στην περιοχή. Ο Σερβικός λαός, εδώ και 20 χρόνια προσπαθεί να ορθοποδίσει και δεν τον αφήνουν. Ο ίδιος ο λαός πριν λίγα χρόνια βγήκε στους δρόμους του Βελιγραδίου και έριξε τον Μιλόσεβιτς από την εξουσία. Ο ίδιος ο λαός τον παρέδωσε στο διεθνές δικαστήριο-φιάσκο της Χάγης μέχρι που τον δολοφόνησαν... Σε αυτόν τον λαό οι Αμερικανοί είχαν τάξει λεφτά για ανοικοδόμηση της χώρας από τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ, αν κατάφερναν να τον ρίξουν από την εξουσία. Ο λαός το έκανε, διότι δεν τον άντεχε πλέον. Οι Αμερικανοί και η Δύση γενικότερα δεν τήρησαν τις υποσχέσεις τους όμως. Ο λαός της Σερβίας όμως επέμενε. Ανέδειξε στην εξουσία μια μετριοπαθή κυβέρνηση γυρίζοντας την πλάτη στους εθνικιστές. Και όλοι ξέρουμε πόσο εύκολα κάποιος γίνεται εθνικιστής μετά από 3-4 πολέμους. Και όλα αυτά τα κατορθώματα του λαού, δεν είχαν καμία, μα καμία ανταπόκριση από τους δυνατούς της γης. Αντίθετα, το ευχαριστώ ήταν η μονομερής ανακύρηξη της ανεξαρτησίας μιας ανέκαθεν καθαρά Σερβικής επαρχίας...

Αυτό το γεγονός είναι πολύ επικύνδινο για όλο τον κόσμο. Αν όλες οι περιοχές της Ευρώπης που έχουν μειονότητες κυρηχθούν ανεξάρτητες, τότε η Ευρώπη θα αποτελείται πλέον από 5000 κράτη. Μένει να δούμε ποιος ακολουθεί... η ΤΔΒΚ; Οι Βάσκοι στην Ισπανία; Μια νέα Τουρκία μέσα στην Γερμανία; Μια άλλη νέα τουρκία μέσα στην Ολλανδία; Μια νέα μικρή Αλβανία μέσα στην Ελλάδα και στην Π.Γ.Δ.Μακεδονία; Μια μικρή Ρουμανία μέσα στην Μολδαβία; Οι Αμπχάζοι μέσα στην Γεωργία;

Ας ελπίσουμε πως ο Γολγοθάς του Σερβικού λαού θα είναι ο πρώτος κι ο τελευταίος αυτού του είδους... ας ελπίσουμε πως θα διδακτούν κάποιοι από εμάς τα κακά που φέρνει ο φανατισμός, ο εθνικισμός, το μίσος και η επιμονή να θέλουμε να ρίξουμε τον... εχθρό στη θάλασσα.

Ο Μιλόσεβιτς είχε δύο επιλογές το 1987... να προστατέψει τους Σέρβους από τους Αλβανούς μέσω μιας δίκαιης φιλειρηνικής συμβιβαστικής πολιτικής ή να τους προστατέψει μέσω μιας πολιτικής βασισμένης στον εθνικισμό και στα εγκλήματα. Διάλεξε το 2ο και το πλήρωσε. Εμείς κάναμε κάτι παρόμοιο τα χρόνια 1963-1974, όχι με κουβαλητούς εποίκους αλλά με νόμιμους κατοίκους του νησιού. Και το πληρώσαμε με την εισβολή και την προσφυγιά και τους κουβαλητούς. Έχουμε όμως ακόμη μια ευκαιρία εμείς... θα την αρπάξουμε ή θα την αφήσουμε κι αυτή να πάει χαμένη;

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ - Μέρος Ζ (τελευταίο): Κύπρος: Προοπτικές και καθήκον για επανένωση

Στα προηγούμενα μέρη για αυτό το θέμα που μας καίει όλους, είδαμε πως ο εθνικισμός μας έφερε στην σημερινή κατάντια, μέσα από τον τρόπο που εκφράστηκε και από τις δύο κοινότητες.
Σε αυτό το τελευταίο μέρος, θα ήταν καλό να δούμε τι προοπτικές υπάρχουν στη Κύπρο πλέον για μια λύση και επανένωση. Λέγοντας το αυτό, εξυπακούεται πως πιστεύω πως υπάρχουν αυτές οι -έστω και λίγες- προοπτικές.
Καταρχάς κρίνοντας μετά από μισό περίπου αιώνα τον εθνικισμό και στις δύο κοινότητες, παρατηρούμε πως ΑΠΕΤΥΧΕ. Παρόλο που υποβόσκει μέσα σε πολύ κόσμο ακόμη, εντούτοις έχει αποτύχει να εκπληρώσει τον στόχο του. Ούτε Ένωση επιτεύχθηκε, ούτε διπλή Ένωση ή διχοτόμηση (επίσημη). Αυτό από μόνο του μπορεί να αποτελέσει σταθμό για ένα νέο ξεκίνημα ανάμεσα στις νέες γενιές του τόπου για ακολούθηση μιας διαφορετικής προσέγγισης που θα είναι ανθρωποκεντρική, κρατοκεντρική και όχι εθνοκεντρική.
Δεν είναι όμως αυτό αρκετό από μόνο του. Πρέπει οπωσδήποτε ο εθνικισμός να αποβληθεί από μέσα μας αλλά και από την πολιτική του τόπου. Δεν δύναται να πετύχει η οποιαδήποτε λύση κι αν συμφωνηθεί αν εμείς, ο κόσμος, η κοινωνία παραμείνουμε με τα ίδια μυαλά και τρόπο σκέψης. Σε αυτό φυσικά θα πρέπει να βοηθήσει ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ. Ένα κράτος που θα εστιάζει την πολιτική του προς όφελος όλων των πολιτών του και όχι να τους διαχωρίζει με βάση την εθνική τους καταγωγή. Ο Νιαζί Κιζιλγιουρέκ γράφει επί του θέματος: "Γι' αυτό σε μια κοινωνία με πραγματικά ίσους πολίτες χρειάζεται ένα κράτος στη δημιουργία του οποίου δεν θα επικρατεί η αρχή του έθνους". Και έχει απόλυτο δίκαιο... η απαλλαγή από εθνοκεντρικές πολιτικές είναι απαραίτητο συστατικό στην περίπτωση της Κύπρου.
Σήμερα, οι πλείστοι πολιτικοί ηγέτες του κράτους συζητάνε για λύση Ομοσπονδίας. Δεν θα αναλύσω τι προνοεί αυτή η λύση, μιας και δεν είναι ούτε δουλειά ούτε ειδικότητα μου. Στη γενική της όμως εκδοχή, η Ομοσπονδία είναι ένας τρόπος να εξυπηρετείται η πολιτεία και το κράτος παραμένοντας ενωμένο, μέσα από μια διαδικασία αποδοχής της διαφορετικότητας των κοινοτήτων που την αποτελούν. Γι αυτό και οι λέξεις "σεβασμός", "ανοχή¨, "αμοιβαία κατανόηση" είναι λέξεις-κλειδιά για να πετύχει αυτό το σύστημα. Μια εθνοκεντρική ή εθνικιστική προσέγγιση της ομοσπονδίας θα είναι καταστροφική, καθώς ο εθνικισμός εμπεριέχει ακριβώς τις αντίθετες έννοιες με αυτές που προανέφερα Είναι φανερό λοιπόν πως ο στόχος μιας ομοσπονδίας είναι η αποτροπή της μονομερούς κυριαρχίας μια κοινότητας πάνω σε άλλη αλλά και η αποτροπή της απόσχισης ή του διαχωρισμού των κοινοτήτων που αποτελούν την ομοσπονδία. Αυτό προσπαθούμε να επιτύχουμε τώρα στη Κύπρο. Δυστυχώς οι πολέμιοι της ομοσπονδίας ταυτίζονται με εθνικιστικές ιδέες και αντιλήψεις και θα πρέπει να πειστούν πως τέτοιες ιδέες σαν τις δικές τους μόνο περισσότερη καταστροφή θα μας φέρει.
Ένας οποιοσδήποτε λογικός άνθρωπος, κρίνοντας ψύχραιμα την πορεία των δύο κοινοτήτων μέσα στην σύγχρονη ιστορία, αντιλαμβάνεται πως η προοπτική μιας ομοσπονδιακής λύσης και ομοσπονδιακής Κύπρου είναι εφικτή. Είναι εφικτή μέσα από την αποδοχή επιτέλους πως ούτε η ΤΚυπριακή ανεξαρτησία μέσω της διχοτόμησης, ούτε ένα ΕΚυπριακό εθνικό κράτος με την μέθοδο της επιβολής ή της αφομοίωσης πέτυχαν ή προσφέρουν την οποιαδήποτε ειρηνική λύση.
Η Κύπρος μπορεί να είναι ένα νησί όπου οι άνθρωποι με όλες τους τις διαφορές μπορούν να συνυπάρχουν με ζεστές σχέσεις και κατανόηση, σεβασμό, ανοχή. Μπορούν να συζήσουν σε ένα κράτος σαν ΚΥΠΡΙΟΙ, Εκύπριοι, ΤΚύπριοι, Παφίτες, Μορφίτες, Καρπασίτες και όχι σαν Έλληνες ή Τούρκοι. Φτάνει οι γέρο-εθνικιστές να μας αδειάσουν την γωνιά και να αφήσουν τις νέες γενιές να αποφασίσουν το μέλλον τους, μέσα σε μια ενωμένη Ευρώπη που θα τους βοηθήσει να μάθουν να σέβονται ο ένας τον άλλον και να δουλεύουν από κοινού για την πρόοδο του γεωγραφικού χώρου που ανήκουν, δηλαδή του κράτους τους, και όχι του έθνους!
Οι ερχόμενες εκλογές του Φεβράρη είναι η μεγάλη (και ίσως και η τελευταία ΚΥΡΙΟΛΕΚΤΙΚΑ) ευκαιρία των Κυπρίων να καθορίσουν το μέλλον τους: Απόρριψη Τάσσου και ομοσπονδιακή λύση ή διατήρηση της υπάρχουσας κατάστασης και οριστικός διαμελισμός της χώρας.



Πηγές:
-Νιαζί Κιζιλγιουρέκ "Κύπρος: το αδιέξοδο των εθνικισμών"
-Εφημερίδες Πολίτης, Cumhuriyet, Yeniduzen, Φιλελεύθερος
-Γλαύκος Κληρίδης "Η Κατάθεση μου"
- Νιαζί Κιζιλγιουρέκ "Η Ολική Κύπρος"
- Πασχάλης Κιτρομιλίδης "Η ελληνική επανάκτηση εδαφών στην Μικρά Ασία και Κύπρο"
- Σεβγκιούλ Ουλουντάγ "Τα στρείδια που έχασαν τα μαργαριτάρια τους" - "Oysters with the missing pearls"
-Καίσαρ Μαυράτσας "Όψεις του Ελληνικού εθνικισμού στην Κύπρο"

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ - Μέρος Ε: γιατί ο εθνικισμός φέρνει αδιέξοδα;

Που βασίζεται πραγματικά ο εθνικισμός, έτσι όπως τον βιώσαμε κι εμείς στην Κύπρο; Πολύ πιθανών η απάντηση που έρχεται αμέσως στο μυαλό μας είναι πως βασίζεται στον εθνικισμό της άλλης κοινότητας. Αυτό είναι αλήθεια, όμως είναι πολύ απλουστευμένη εξήγηση.

Ο εθνικισμός πάντα βασίζεται στον εχθρό. Στον «άλλον», ο οποίος εκπροσωπεί το κακό, το λάθος, το απορριπτέο. Ο Έρνεστ Γκέλνερ τονίζει πως αν δείχναμε την ίδια ευαισθησία που δείχνουμε προς τις πράξεις των άλλων και στις δικές μας πράξεις, ο εθνικισμός δε θα είχε καμία επιρροή. Αντί αυτού, κατασκευάζουμε αρνητικά χαρακτηριστικά τους άλλους και θετικά για εμάς. Το έθνος δημιουργεί για τα μέλη του ένα είδος ναρκισσισμού και μη ανοχής προς τον «άλλον». Μη ανοχής της διαφορετικότητας. Και όχι μόνο αυτό, αλλά αρέσκεται και στο να εξευτελίζει τον «άλλον» και να τον γελοιοποιεί. Δεν είναι τυχαίο που ένα έθνος απορρίπτει και απορρίπτεται από άλλα έθνη. Ο λόγος είναι ακριβός διότι ένα έθνος αναπτύσσεται μέσα από μια διαδικασία ναρκισσιστική.

Ο εθνικός ναρκισσισμός θα πρέπει να πούμε πως από τη μια νομιμοποιεί το μίσος και την απόρριψη απέναντι στους ξένους και από την άλλην αποκηρύσσει την αυτοκριτική με την υιοθέτηση και επικράτηση ενός συλλογικού τρόπου σκέψης, πνεύματος, το λεγόμενο Gemeingeist. Με αυτό ακριβώς τον τρόπο δικαιολογείται από τα μέλη του έθνους η οποιαδήποτε πράξη εθνικισμού, μέχρι και η δολοφονία, η κακοποίηση και όλες οι μορφές εγκλημάτων.

Επίσης, είναι σημαντικό να καταλάβουμε πως ο εθνικισμός έχει σαν αρχή την απόρριψη όσων είναι διαφορετικοί, δηλαδή του περισσότερου κόσμου, την πλειονότητας της ανθρωπότητας. Ξεκινώντας από τη θρησκεία, τη γλώσσα, τη φυλή και μυθολογικά στοιχεία φτάνει στο σύνθημα «εστία-πατρίς» και μετά φτάνει στο «κοινό αίμα». Παρόμοιο φαινόμενο εθνικισμού που βιώσαμε και βιώνουμε τόσο σε Κύπρο όσο και σε Ελλάδα είναι τα συνθήματα «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών» και «Πας μη Ελλην βάρβαρος».

Οι συνέπειες του εθνικισμού είναι καταστροφικές. Μέσα σε μόνο διακόσια χρόνια που έχει αναπτυχθεί ο εθνικισμός γέμισαν τα νεκροταφεία του κόσμου με εκατομμύρια νεκρούς. Παρόλα αυτά όμως, οι εθνικιστές θεωρούν αυτά τα θύματα σαν «δικαιολογημένο» φαινόμενο και νομιμοποιούν τις πράξεις τους. Στην Κύπρο τέτοια παραδείγματα υπάρχουν άπειρα για ένα τόσο μικρό τόπο. Εθνικιστές και από τις δύο κοινότητες όχι μόνο δεν πλήρωσαν για τα εγκλήματα τους, αλλά βραβεύτηκαν από τις εκάστοτε κυβερνήσεις σαν ήρωες που έκαναν το εθνικό τους καθήκον. Αλήθεια, ποιος πλήρωσε για τις σφαγές Ελληνοκυπρίων στον Κοντεμένο το 1957; Ποιος πλήρωσε για τις σφαγές στην Άχνα το 1974; Για τις σφαγές στο Παλαίκυθρο; Στην Γιαλούσα; Στη Βώνη; Στο οδόφραγμα Δερύνειας; Είναι γνωστοί στα κατεχόμενα οι δολοφόνοι. Κι όμως, κανείς δεν πλήρωσε. Ή ποιος πλήρωσε ποτέ για τις σφαγές Τουρκοκυπρίων στην Τόχνη; Για τις σφαγές στη Κοφίνου; Για τις σφαγές στη Γεράσα; Για τα αίσχη του τριγώνου Μάθαρα-Αλόα-Σανταλάρη; ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΟΙ οι εγκληματίες και στις δύο κοινότητες. Δεν έχουν πεθάνει. Όμως κανείς τους ποτέ δεν τιμωρήθηκε. Είναι ήρωες και ζουν με περηφάνια διότι έφεραν εις πέρας το εθνικό τους καθήκον. Και είναι άξιο απορίας, ποιο ήταν το εθνικό τους καθήκον, ειδικά αυτών των τεράτων της ΕΟΚΑ Β από γειτονικό χωριό της επαρχίας Αμμοχώστου που έσφαξαν 124 γυναικόπαιδα στα τρία τουρκικά χωριά, την 14η Αυγούστου 1974; Που για 3 ημερόνυχτα βίαζαν γυναίκες και νεαρά κορίτσια, κι όταν έγινε η 2^η εισβολή αντί να πάνε να πολεμήσουν τον Τούρκο εισβολέα, σκότωσαν εν ψυχρώ, μετά έκαψαν, αποκεφάλισαν και πολτοποίησαν τα 124 θύματα τους με τρακτέρ, θάβοντας τους εν τέλει στον σκουπιδότοπο των χωριών αυτών;

Τα φαινόμενα αυτά, με αποτρόπαια εγκλήματα που προέρχονται από εθνικιστικά πάθη, δεν είναι φυσικά Κυπριακό χαρακτηριστικό μόνο. Εκτός από τον Χίτλερ και άλλους εθνικιστές που θα μείνουν αξέχαστοι για την κτηνωδία τους, υπάρχουν κι άλλοι. Παράδειγμα ο Φράνιο Τουτσμαν, πρόεδρος της Κροατίας, όταν έφυγε από την Γιουγκοσλαβία. Ο Τούτζμαν θεωρεί την γενοκτονία σαν αποδεκτή διαδικασία για εθνική κυριαρχία. Συγκεκριμένα είπε «Η ιστορία είναι γεμάτη από «τελικές λύσεις» για εθνικές, φυλετικές, θρησκευτικές ομάδες που είναι ανεπιθύμητες. Σε αυτή τη διαδικασία, την αναζήτηση δηλαδή τελικών λύσεων, η εκδίωξη και η καταστροφή είναι μέρος της Ιστορίας». Στενός συνεργάτης του Τούτζμαν, συμπληρώνει πως «Στους Σέρβους της Κροατίας έπρεπε να είχαμε υποσχεθεί πολιτιστική αυτονομία και πολιτικά δικαιώματα. Αργήσαμε. Ο Τούτζμαν επέμενε ότι όλοι οι Σέρβοι έπρεπε να ορκιστούν νομιμοφροσύνη στο κροατικό έθνος, κάτι που έδιδε αφορμές τους Σέρβους εθνικιστές και στον Μιλόσεβιτς να μας κατηγορούν σαν φασίστες και να δικαιολογούν τα δικά τους εγκλήματα». Ο Σερβοβόσνιος φυγάς εθνικιστής Κάρατζις το 1993 είπε σε συνέντευξη του πως «ο καθένας υποψιάζεται ότι η άλλη πλευρά σκέφτεται να κάνει κάτι, γι αυτό, για να εμποδίσει να τους συμβεί κάτι κακό, το κάνουν οι ίδιοι πρώτα στην άλλη πλευρά. Αυτό είναι που δημιουργεί τα γεγονότα. Έτσι είναι η φύση της βίας και του χάους. Είναι η έξαρση του παραλογισμού.»

Άλλο παράδειγμα, σύγχρονο, είναι το γεγονός πως ένας άνθρωπος με Γερμανική καταγωγή θεωρείται Γερμανός και μόλις φτάσει εντός των συνόρων της Γερμανίας έχει όλα τα δικαιώματα που έχουν οι υπόλοιποι γερμανοί. Αντίθετα με αυτόν, ένας μετανάστης που μπορεί να ζει και να εργάζεται και να φορολογείται στην Γερμανία πάνω από 20 χρόνια, ουδέποτε θα έχει τα ίδια δικαιώματα. Επίσης, όταν κάποιος που ζει στη Δ. Θράκη περιγράφει τον εαυτό του ως τούρκο, πανικοβάλλεται ο Ελληνισμός ολόκληρος. Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει και στην Κωνσταντινούπολη. Όταν ένας έλληνας πει πως νιώθει Έλληνας, αυτό γίνεται αντιληπτό σαν απειλή για την τουρκική οντότητα.

Στο επόμενο μέρος και τελευταίο: «Κύπρος: Προοπτικές και καθήκον για επανένωση»

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ - Μέρος Δ: ο εθνικισμός ανάμεσα στην ΤΚ κοινότητα

Ανέκαθεν η πολιτική της Τουρκίας και των ΤΚ ηγετών ήταν η διχοτόμηση της Κύπρου και η διπλή ένωση. Όπως έχω ξαναγράψει αυτή η πολιτική βρήκε ανταπόκριση ανάμεσα στον ΤΚ πληθυσμό κυρίως λόγω της στάσης της πολιτικής των ΕΚ, που τους ήθελε στο νησί σαν πολίτες διακοσμητικού χαρακτήρα. Μετά τον αμοιβαίο συμβιβασμό του 1959, ακολούθησε η ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως τους ΕΚ, οι ΤΚ είδαν την ανεξαρτησία σαν ένα βήμα προς την οριστική διχοτόμηση του νησιού.

Η πολιτική της διχοτόμησης, που είχε σαν βάση της την άνιση ανάπτυξη των δύο κοινοτήτων, κυρίως οικονομικά, αλλά και την στάση των ΕΚ που απέκλειαν συνεργασία με τους ΤΚ, άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά με την προσπάθεια δημιουργίας ξεχωριστής ΤΚ οικονομίας. Ο Ντενκτάς σε βιβλίο του γράφει «Την περίοδο 1958-1960 αρχίσαμε την εκστρατεία «από Τούρκο σε Τούρκο». Αυτό επηρέασε τους Ρωμιούς που δεν ήθελαν να χάσουν μια αγορά 100 και πλέον χιλιάδων ανθρώπων. Θέλαμε να δημιουργήσουμε μια νέα τουρκική αγορά, με τούρκους εισαγωγείς και εξαγωγείς. Ο Τούρκος ήταν υποχρεωμένος να μην αγοράσει τίποτε από Ρωμιό ή Αρμένη».

Παρόλο που η προσπάθεια αυτή του Ντενκτάς συνεχίστηκε και μετά την ανεξαρτησία, κατέρρευσε διότι όλες οι αντιπροσωπίες προϊόντων ήρθαν στα χέρια των ΕΚ. Αποτέλεσμα της αποτυχίας αυτής ήταν η συνέχιση της ανισότητας μεταξύ ΕΚ και ΤΚ, κάτι που σε συνδυασμό με το εθνικιστικό πάθος των ΕΚ, έκανε την ιδέα της διχοτόμησης να φαίνεται σαν μια καλή λύση. Αυτή την εθνικιστική προσέγγιση των γεγονότων υιοθετούσε και η ΤΜΤ, η παράνομη οργάνωση του ΝΤενκτας που σκοπό είχε να εκπληρωθεί η πολιτική της Άγκυρας στο νησί, δηλαδή ο διαχωρισμός των 2 κοινοτήτων και η διχοτόμηση.

Ο Αϊντίν Σαμίογλου, ανώτερο στέλεχος της ΤΜΤ έγραψε: «Παρά την ίδρυση της Κ.Δ, οι Έλληνες φρόντισα να κρατήσουν ζωντανό το έργο της Ένωσης. Αυτό έκανε πιο εύκολο για μας την διατήρηση του ιδανικού της Διχοτόμησης ανάμεσα στους ΤΚ. Η χρησιμοποίησης οποιασδήποτε ευκαιρίας για την επίτευξη της διχοτόμησης μετατράπηκε σε φυσιολογικό καθήκον για την ΤΜΤ».

Στις σελίδες 499-505 του βιβλίου «Η κατάθεση μου», του Γλαύκου Κληρίδη, ο Κληρίδης παρουσιάζει έγγραφο-ντοκουμέντο που δείχνει την στάση της ΤΚ ηγεσίας απέναντι στην ανεξαρτησία αλλά και την εθνικιστική προσέγγιση της ενάντια στην ιδέα συνύπαρξης ΕΚ και ΤΚ. Στο έγγραφο αυτό αποτυπώνεται χαρακτηριστικά η στάση της ΤΚ ηγεσίας: «Αν μας έλεγαν πως η ανεξαρτησία είναι τελική λύση και όχι προσωρινή, δε θα την αποδεχόμασταν και θα δίναμε συνέχεια στις δικοινοτικές ταραχές για να φέρουμε αντιμέτωπο τον ΟΗΕ που έλεγε πως η διχοτόμηση δεν είναι λύση». Στη συνέχεια αναφέρονται και οι λόγοι που δεν ήταν αποδεκτή η ανεξαρτησία για την Τουρκία και την ΤΚ ηγεσία. «1. Το τουρκικό στοιχείο που ήδη είναι ανίσχυρο, είναι καταδικασμένο να εξαφανιστεί κάτω από αυτό το καθεστώς. 2. Η ιδέα της ενοποίησης των δύο κοινοτήτων το πλαίσιο του κράτους, η «Κυπροποίηση των Τούρκων» δηλαδή η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συνεργασία και ανάπτυξη σχέσεων με τους ΕΚ ή η μη εναντίωση σε αυτούς, θα έχουν ως αποτέλεσμα την εξάλειψη της εθνικής υπόθεσης από τις συνειδήσεις των ΤΚ και αυτό θα ισοδυναμεί με την κατάργηση των Τούρκων ως ξεχωριστής κοινότητας. 3. Οι οικονομικές δυσχέρειες και τα προβλήματα θα οδηγήσουν γρήγορα στην εξάλειψη μας ως εθνική κοινότητα. 4. Οι συμφωνίες στηρίχθηκαν στην αρχή της έλλειψης εμπιστοσύνης μεταξύ των 2 κοινοτήτων. Αν οι συμφωνίες αυτές εκληφθούν ως τελική λύση, τότε οι ΤΚ θα χάσουν την πίστη τους προς την Τουρκία και λόγω ανεργίας και οικονομικών δυσκολιών θα μείνουν στο έλεος των Ρωμιών»

Στο ίδιο έγγραφο γίνεται λόγος και για την ΤΚ αντιπολίτευση και επιδιώκεται η φίμωση της. «Σε όσους μέσα στην κοινότητα έχουν την τάση να κάνουν αντιπολίτευση, πρέπει να επιβληθούν οι γενικές γραμμές της εθνικής υπόθεσης και να παρεμποδιστούν να προβαίνουν σε δημοσιεύσεις και προπαγάνδα που βλάφτει την εθνική υπόθεση. Ο θαυμαστής των ρωμιών και συνεργάτης των φανατικών ρωμιών ενωτικών ηγετών, Ιχσάν Αλί, ο σεξουαλικά ανώμαλος ακόλουθος του Μουζαφέρ Γκιουρκάν και ο άνθρωπος των κομμουνιστών Αϊχάν Χικμέτ, θα πρέπει να αποτραπούν από ενέργειες και αρθρογραφία που εξυπηρετούν τους στόχους των ρωμιών. Όσοι δεν πιστεύουν στην εθνική υπόθεση θα πρέπει να τους κλείσουμε το στόμα».

Πράγματι, μετά από λίγο καιρό, οι Γκιουρκάν και Χικμέτ δολοφονήθηκαν τον Απρίλιο του 1962. Οι δύο αυτοί είχαν αρχίσει να εκδίδουν την εφημερίδα Cumhuriyet στην οποία υποστήριζαν την εδραίωση του κυπριακού κράτους και τις καλές σχέσεις των δύο κοινοτήτων.

Από όλα αυτά είναι πλέον ξεκάθαρο πως ο ΤΚ και ο ΕΚ εθνικισμός εναντιώθηκαν στη συγκρότηση κυπριακού κράτους και αγωνίστηκαν για να την ενσωμάτωση της Κύπρου στα εθνικά κέντρα.

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ - Μέρος Γ: ο εθνικισμός ανάμεσα στην ΕΚ κοινότητα

Μετά την ανεξαρτησία ή την "παραξενιά της φύσης" όπως την ονόμαζαν τότε οι πολέμιοι της, κάθε προσπάθεια από την ΕΚ πλευρά αποσκοπούσε στην διόρθωση του "λάθους" αυτού. Στην νέα κυβέρνηση που δημιουργήθηκε συμμετείχαν πάρα πολλά στελέχη της ΕΟΚΑ οι οποίοι δεν ήθελαν να ακούσουν για οτιδήποτε άλλο εκτός από την Ένωση. Χαρακτηριστικές ήταν οι ομιλίες του Μακάριου προς το πλήθος, προσπαθώντας να τους εμψυχώσει αλλά κυρίως να περιορίσει τις διαμαρτυρίες του κόσμου για την τροπή των εξελίξεων. Ο Μακάριος με κάθε ευκαιρία έλεγε πως η ανεξαρτησία δεν ήτανε το τέλος του δρόμου, αλλά ένας σταθμός προς την εκπλήρωση του εθνικού πόθου, δηλαδή την ένωση. Παράλληλα, οι ΤΚ ηγέτες έβλεπαν με τον ίδιο φακό την ανεξαρτησία: σαν ένα μέσο προς την τελική διχοτόμηση
Η επιδίωξη να καταστεί η Κύπρος απόλυτα Ελληνική συνεχίστηκε αμείωτα από την πολιτική ηγεσία και την εκκλησία. Η ΕΟΚΑ παρόλο που είχε διαλυθεί με την ανεξαρτησία, στη ουσία συνέχιζε να ζει μέσα στην ΕΚ ηγεσία. Η προσέγγιση τους προς τους ΤΚ ήταν απλά να μην ανακατεύονται οι ΤΚ στις προσπάθειες για ένωση και θα τους άφηναν να ζουν ειρηνικά στο νησί, σαν κύπριοι κι αυτοί.
Σύμφωνα με την προκήρυξη της ΕΟΚΑ όσο αφορά τους ΤΚ "οι υποστηρικτές της ΕΟΚΑ θα έπρεπε να θεωρούν τους ΤΚ σαν Κύπριους όπως τους εαυτούς τους και να τους διαβεβαιώσουν για τις ειρηνικές συνθήκες που θα επικρατούσαν όταν ερχότανε η Ελευθερία, φτάνει οι ΤΚ να μην έκαναν τίποτε που να εμπόδιζε την Ένωση", σύμφωνα με έγγραφο της Κυπριακής Επιτροπής Πληροφοριών. Με λίγα λόγια, οι ΤΚ αντιμετωπίζονταν σαν διακοσμητικό στοιχείο που θα έπρεπε να έχει ένα παθητικό ρόλο στην κοινωνία. Κάτι που φυσιολογικά δεν δέχτηκαν οι ΤΚ αλλά κυρίως η Τουρκία.
Ο Μακάριος προσπάθησε να πείσει τον ΤΚ ηγέτη Κουτσιούκ μέσα από πολλές συναντήσεις να τροποποιήσουν το σύνταγμα ούτως ώστε να επιτραπεί μέσω του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης η ένωση, και όχι απλά για να λειτουργεί καλύτερα το σύνταγμα, που ήταν προβληματικό. Η ΤΚ ηγεσία δεν δέχτηκε κάτι τέτοιο οπόταν ο Μακάριος τροποποίησε μονομερώς το σύνταγμα κάτι που έκανε τους ΤΚ να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους στην κυβέρνηση του κράτους.
Ο Γλαύκος Κληρίδης, στην "Κατάθεση μου"¨, στη σελίδα 130 γράφει πολύ χαρακτηριστικά: "ο κυριότερος λόγος για τον οποίο επιχειρήθηκε η αναθεώρηση του συντάγματος ήταν η ψυχολογική αντίδραση των ΕΚ προς τα συνταγματικά δικαιώματα των ΤΚ. Μια ειλικρινής εκτίμηση της κατάστασης της περιόδου 1960-1963 θα οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι, με εξαίρεση την πρόνοια για ξεχωριστές πλειοψηφίες στην ψήφιση της φορολογικής νομοθεσίας,
δεν υπήρχε πραγματική ανάγκη για συνταγματικές αλλαγές".
Αυτή η ψυχολογική αντίδραση των ΕΚ προς τα δικαιώματα των ΤΚ που λέει ο Κληρίδης, δεν είναι τίποτε άλλο βασικά από το αίσθημα εθνικισμού που επικρατούσε. Οποιαδήποτε διαφορετική προσέγγιση του εθνικού θέματος αποτελούσε προδοσία. Δυστυχώς η ΕΚ ελίτ, παρασυρόμενη από μια μονολιθική ιδεολογία αγνόησε την εθνολογική, δημογραφική και πολιτική πραγματικότητα του νησιού. Για να απαλλαγεί από την συγκυβέρνηση με τους ΤΚ δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει στρατιωτικά, οικονομικά και πολιτικά μέσα, παίρνοντας ΟΛΑ τα ρίσκα. Ρίσκα που τελικά πληρώσαμε πάρα πολύ ακριβά το 1974 με το προδοτικό πραξικόπημα και την βάρβαρη εισβολή.
Είναι άξιο απορίας και κλασσικό παράδειγμα παραλογισμού το γεγονός πως η ΕΚ πλευρά αγνόησε πλήρως τον ρόλο της Τουρκίας και ειδικά την δύναμη της. Με τις πρώτες δικοινοτικές φασαρίες του 63, η Τουρκία βομβάρδισε την Κύπρο θέλοντας να δείξει την αποφασιστικότητα της πως δε θα δεχόταν οτιδήποτε λιγότερο από την ανεξαρτησία. Ο δυτικός κόσμος υπενθύμισε πως δεν θα δεχτεί οτιδήποτε που θα παραγνωρίζει τα δικαιώματα των ΤΚ και κατ' επέκταση της πιστής τους φίλης Τουρκίας. Μετά από τους βομβαρδισμούς στην Μανσούρα το 63, η ΕΚ ελίτ κρύφτηκε πίσω από την ντε φάκτο κατάσταση που δημιουργήθηκε, αφού έστω για προσωρινά, έτσι βόλευε. Τότε ήταν η πρώτη φορά που η θεωρία της "μη λύσης ως λύση" εμφανίστηκε στο προσκήνιο. Για 10 χρόνια, μέχρι και το 1974, η κατάσταση και η πρώτη διχοτόμηση έγινε αποδεκτή από όλους. Στην ΕΚ κοινότητα όμως, τα πράγματα ήταν απλά επιφανειακά. Η Ένωση δεν είχε πάψει να βρίσκεται στις καρδιές του κόσμου.
Ακόμη μια μαρτυρία της εποχής εκείνης, του Γλαύκου Κληρίδη, που μαρτυρεί το βόλεμα των ΕΚ μετά τις φασαρίες του 1963, σύμφωνα με άρθρο του "Φ" στις 20.09.1992 λέει: "Εμείς οι Έλληνες Κύπριοι ελέγχουμε σήμερα πλήρως την κυβέρνηση. Δεν έχουμε σε αυτή ούτε τον αντιπρόεδρο με τα βέτο του, ούτε τους τρεις Τούρκους υπουργούς. Όλοι οι υπουργοί είναι Έλληνες. Η κυβέρνηση μας είναι η μόνη που αναγνωρίζεται διεθνώς. Γιατί να ξαναφέρουμε μέσα τους Τούρκους; Αυτοί ελέγχουν σήμερα μόνο το 3% του εδάφους - όση έκταση κατέχουν οι θύλακες τους. Δεν έχουν πλούσιους πόρους και περνούν δύσκολα οικονομικά. Τελικά θα αναγκαστούν να δεχτούν τις απόψεις μας ή να φύγουν".
Αυτή η αφελέστατη και πολιτικά ανώριμη προσέγγιση του Γλαυκου Κληρίδη τότε, που είχε βρει μεγάλη απήχηση και υιοθετήθηκε από την ΕΚ ηγεσία, αναιρείται μετά από χρόνια από τον ίδιο τον Κληρίδη ο οποίος ονομάζει ούτε λίγο ούτε πολύ ΛΑΘΟΣ την όλη πολιτική τότε. Στο βιβλίο του Ευστάθιου Λαγάκη, το 1996, με τίτλο "ο λαϊκισμός στα εθνικά μας θέματα", παραθέτει την εξής δήλωση του Κληρίδη: "Ένα από τα βασικότερα σφάλματα που διεπράχθησαν είναι ότι η πολιτική μας πάνω στο Κυπριακό χαράχθηκε με βάση το τι εμείς θεωρούσαμε πως είναι δίκαιο, πως μας ανήκει και πως πρέπει να μας αναγνωρισθεί.
Ουδέποτε σταθμίσαμε σωστά τις δυνατότητες επιτυχίας μας και τις διεθνείς αντιδράσεις... ενώ βλέπαμε πως δεν είχαμε τις δυνατότητες να επιτύχουμε εκείνο που επιδιώκαμε επιμέναμε να μην διαπραγματευτούμε ή αν διαπραγματευόμασταν, δεν συμβιβαζόμασταν."
Επίσης θα ήταν σωστό να μην παραβλέπαμε και τον ρόλο που διαδραμάτισε η Εκκλησία της Κύπρου σε όλα αυτά. Από το 1947, η Εκκλησία ανακοίνωσε πως οτιδήποτε εκτός από Ένωση αποτελεί προδοσία. Ο κομμουνισμός, σύμφωνα με την Εκκλησία, βρίσκεται σε πλήρη αντιπαράθεση με τον χριστιανισμό και τον ελληνισμό και κανένας αληθινός Έλληνας χριστιανός δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα και κομμουνιστής!! Παρόλο που η πολιτική της Ελλάδας δεν ήταν φιλική προς την κατεύθυνση της ένωσης και καλούσε τον Μακάριο να σεβαστεί τις συμφωνίες ανεξαρτησίας, καμία από αυτές τις παρατάξεις που έβγαζαν πολιτικούς λόγους περί προδοσίας, δεν αντιδρούσε. Δεν ήθελαν να ακούσουν και να καταλάβουν τι έλεγε η επίσημη Ελλάδα. Αντίθετα αυτοί που έφταιγαν για όλα ήταν πάντα οι διαφωνούντες, δηλαδή αυτοί που είχαν πρόθεση να εργαστούν για να δουλέψει το κράτος. (στην συγκεκριμένη περίπτωση οι αριστεροί ΕΚ). Θα έλεγε κανείς πως τόσο είχαν τυφλωθεί οι ΕΚ τότε που τίποτε, μα τίποτε, δεν μπορούσε να τους εμποδίσει ή να τους σταματήσει. Το γεγονός πως και η ίδια η Ελλάδα δεν μας ήθελε ΠΟΤΕ να ενωθούμε μαζί της και διεμήνυε στον Μακάριο πως η θέση της Ελλάδας είναι δύσκολη διότι αναπνέει με δύο πνεύμονες, έναν αγγλικό και έναν αμερικάνικο, δεν στάθηκε εμπόδιο στην αύξηση του εθνικισμού και του φανατισμού... Αντίθετα, ο πόθος της Ένωσης μεγάλωνε και μεγάλωνε...

*Στο τέταρτο μέρος: ο εθνικισμός ανάμεσα στην ΤΚ κοινότητα, την Τρίτη 2 Οκτωβρίου

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ - Μέρος Β: εθνικισμός Vs πολιτικές πραγματικότητες

Στην Κύπρο υπήρχαν δύο συγκρουόμενες αντιλήψεις. Η μια ήταν η εθνική θέληση των κατοίκων και η άλλη ήταν η πολιτική πραγματικότητα. Αυτές οι δύο αντιλήψεις συγκρούστηκαν σε μεγάλο βαθμό και τα αποτελέσματα αυτής της σύγκρουσης ήταν τραγικά και για τις δύο κοινότητες, ειδικά για την ΕΚ κοινότητα που αποτελούσε την πλειοψηφία του πληθυσμού.
Κρίνοντας δίκαια και χωρίς συναισθηματισμούς βλέπουμε πως οι πολιτικές των δύο κοινοτήτων στο νησί απέτυχαν παταγωδώς, ακριβώς γιατί παράβλεψαν τις πολιτικές πραγματικότητες. Παρασυρόμενες από το συναίσθημα και την ακραία εθνική μαξιμαλιστική πολιτική τους, οδήγησαν τον τόπο στην καταστροφή.
Ακόμα και μετά τις δικοινοτικές φασαρίες του 63-64 μέχρι και το 1974, όπου οι ΤΚ ζούσαν απομονωμένοι σε θύλακες και η κυβέρνηση της χώρας ήταν καθαρά ΕΚ, η ένωση φάνταζε στόχος ανέφικτος αλλά ταυτόχρονα ήταν τόσο βαθιά ριζωμένη μέσα στο μυαλό των ΕΚ. 50 και πλέον χρόνια μετά τον αγώνα, η Ένωση είναι ακόμη ριζωμένη βαθιά στο μυαλό κάποιων παρόλο που όλοι γνωρίζουμε πως δεν αποτελεί καν εθνικό στόχο. Από την άλλη πλευρά, η τουρκική εισβολή έπεισε τους ΤΚ πως ήταν η απαρχή της διχοτόμησης και της εκπλήρωσης των εθνικών τους στόχων. 30 χρόνια μετά, όταν ακόμη ηγέτης τους ήταν ο Ντενκτάς, περίμεναν να εκπληρωθεί ο στόχος τους αγνοώντας τις πολιτικές πραγματικότητες.
Συμπέρασμα αυτών των δύο σημείων είναι πως το ιδεολογικό επίπεδο της εθνικής θέλησης των δύο κοινοτήτων ήταν αδύνατον να ανταποκριθεί και να εφαρμοστεί στις περίπλοκες πολιτικές πραγματικότητες, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό.
Η ΕΚ πολιτική, που είχε σαν στόχο την Ένωση με την Ελλάδα εκφράστηκε για πρώτη φορά μαζικά μέσω του αγώνα της ΕΟΚΑ. Το ενωτικό κίνημα είχε την υποστήριξη όλων των ΕΚ. Με την πάροδο του χρόνου όμως, και με την προσθήκη επιπλέον στόχων που δεν είχαν να κάνουν με την αποικιοκρατία, το κίνημα εξασθένησε και έχασε την υποστήριξη μεγάλης μάζας του πληθυσμού. (Οι επιπλέον στόχοι ήταν οι κομμουνιστές και οι ΤΚ με απώτερο σκοπό την μετέπειτα ηγεμονία του τόπου). Ενώ ο αγώνας θα μπορούσε να συμπεριλάβει ολόκληρο τον λαό της Κύπρου, ΕΚ και ΤΚ, περιορίστηκε μόνο σε εθνικιστικές βάσεις αποκλείοντας έτσι μια σημαντική μερίδα ΕΚ αλλά και ολόκληρη την ΤΚ κοινότητα που έπεφτε σιγά σιγά στα χέρια της εθνικιστικής οργάνωσης ΤΜΤ που προωθούσε την διχοτόμηση. Οι ΤΚ που αρνούνταν αρχικά να ενταχθούν στην ΤΜΤ, σιγά σιγά άλλαζαν γνώμη καθώς η πολιτική που ακολουθούσε η ΕΚ κοινότητα τους απέκλειε και τους αντιμετώπιζε σαν πολίτες 2ης και 3ης κατηγορίας σπρώχνοντας τους ουσιαστικά στις αγκάλες της ΤΜΤ. Η ΕΟΚΑ λόγω του ηρωισμού κάποιων αγωνιστών της και λόγω της μαζικότατης απήχησης που είχε ανάμεσα στον ΕΚ πληθυσμό, παρόλο που απέτυχε σαν αγώνας, έμεινε στις μνήμες του κόσμου σαν ένας θρυλικός αγώνας. Λέω πως απέτυχε διότι κανείς από τους 2 στόχους του αγώνα δεν εκπληρώθηκε στο τέλος. Οι Αγγλοι παρέμειναν στο νησί, ενώ η Ένωση απομακρύνθηκε αισθητά μέσω της ανεξαρτησίας. Ακόμη και μετά τον αγώνα όμως, όταν Κύπρος έγινε ανεξάρτητο κράτος, η εθνική θέληση των δύο κοινοτήτων δεν εξασθένησε και ουδέποτε μπόρεσαν να χωνέψουν πως θα μπορούσαν να απαλλαγούν από αυτή. Δεν είναι καθόλου λάθος αν πούμε πως ο ΕΚ εθνικισμός έδινε ζωή στον ΤΚ και αντίστροφα.
Με λίγα λόγια, ρίχνοντας μια πρώτη πολύ γενική ματιά στην σύγχρονη ιστορία του τόπου, εύκολα μπορεί κάποιος να εξάγει τα ακόλουθα συμπεράσματα:
α. Ποτέ στην Κύπρο δεν υπήρξε μια πολιτική ή ιδεολογία αρκετά αποφασιστική που προσπάθησε για την συνύπαρξη των δύο κοινοτήτων.
β. Οι όποιες προσπάθειες έγιναν για τέτοιου είδους ιδεολογίες - μόνο από το ΑΚΕΛ - κέρδισαν μόνο την περιφρόνηση από την μάζα και πολεμήθηκαν σαν προδοτικές ιδεολογίες.
γ. οι δύο κοινότητες είδαν την Κύπρο σαν μόνο Ελληνική ή Τουρκική και για να εμποδίσουν να δημιουργηθεί η έννοια της κοινής πατρίδας πήραν όλα τα "εθνικά" μέτρα.
δ. οι πολιτικές των δύο κοινοτήτων είχαν σαν στόχο και σκοπό την απαλλαγή από την αλληλεξάρτηση και όχι την συνύπαρξη. Κύριο μέλημα τους ήταν να επιβληθούν της άλλης πλευράς με σκοπό την υποταγή της ή την άβουλη παρουσία της στα του κράτους.
Ο Κυπριακός εθνικισμός είναι απομεινάρι του ελληνικού και τουρκικού εθνικισμού. Γι' αυτό και η Κύπρος ουδέποτε θεωρήθηκε σαν πατρίδα ή χώρα, αλλά σαν παιδί της μητέρας πατρίδας. Φυσιολογική λοιπόν εξέλιξη θεωρείτο η επανένωση του παιδιού με τη μάνα και οτιδήποτε άλλο ήταν προδοσία και οι διαφωνούντες ήταν νόθα παιδιά.
Προσπαθώντας να κρίνουμε δίκαια, με λογική και χωρίς συναίσθημα, ο ΕΚ εθνικισμός και το πάθος του για την Ενωση ήταν τυφλός και αγνόησε παντελώς την ύπαρξη της ΤΚ κοινότητας, αλλά και της μητέρας πατρίδας Τουρκίας. Ο Πασχάλης Κιτρομιλίδης λέει χαρακτηριστικά "Η έντονη εθνικιστική παρουσία του ελληνικού στοιχείου στην Κύπρο και η συνακόλουθη διευκόλυνση της επέκτασης του ελληνικού εθνικισμού είχαν ως αποτέλεσμα να παραβλέπεται, ακόμη και να λησμονείται, η ύπαρξη μουσουλμανικής κοινότητας στο νησί και ταυτόχρονα να μην γίνεται αντιληπτή η σημασία της γειτονίας με την Τουρκία". Αποτέλεσμα αυτής της τακτικής και πολιτικής από τους ΕΚ ήταν η δημιουργία και του ΤΚ εθνικισμού με τις ευλογίες (και βοήθεια) των Άγγλων που εφάρμοζαν την γνωστή τους πολιτική "διαίρει και βασίλευε".
Ο εθνικισμός στην Κύπρο, ΕΚ και ΤΚ, δεν κατανόησε ποτέ την διαφορά του έθνους και κράτους. Το εθνικιστικό πάθος και η κρατική πολιτική δεν μπορούν να συμβαδίσουν καθώς τα κράτη δημιουργούνται και βασίζονται στο πλαίσιο μιας συμβατικής σχέσης. Αυτό προσπάθησαν, για τα δικά τους συμφέροντα, να επιβάλουν στους κύπριους οι Άγγλοι, Έλληνες και Τούρκοι πολιτικοί με τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου και την ανεξαρτησία. Παρόλο που το σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας απαγόρευσε ουσιαστικά στις δύο κοινότητες τις πολιτικές της ένωσης και διχοτόμησης, οι ΕΚ και οι ΤΚ δεν άλλαξαν ιδεολογική στάση. Έμειναν προσκολλημένοι στα πιστεύω τους, αγνοώντας ΠΑΛΙ τις νέες πολιτικές πραγματικότητες στο νησί. Με ιδιαίτερο πάθος, μέχρι και σε σημείο να γίνονται και εγκλήματα, κήρυξαν ουσιαστικά πόλεμο στην Κυπριακή Δημοκρατία στο όνομα του έθνους.


*Στο τρίτο μέρος: ο εθνικισμός ανάμεσα στην ΕΚ κοινότητα. Την Πέμπτη 27 Σεπτεμβρίου.

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ - Μέρος Α: τι είναι ο εθνικισμός; - Πρόλογος

Kulturnation - Staatnation: Σύμφωνα με τον Γερμανό ιστορικό Friedrig Meineke υπάρχουν δύο είδη εθνικισμού ή διαφορετικά δύο θεωρήματα εθνικισμού. Ο πολιτιστικός και ο πολιτικός εθνικισμός. Η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ των δύο αυτών θεωρημάτων είναι πως στον πολιτιστικό εθνικισμό η έμφαση δίνεται στην κοινή καταγωγή που είναι το στοιχείο που συνθέτει ένα έθνος ενώ στον πολιτικό εθνικισμό η έμφαση δίνεται στον γεωγραφικό χώρο και στο κράτος.
Όπως εξηγεί ο τουρκοκύπριος επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Νιαζί Κιζιλγιουρέκ, στον πολιτιστικό εθνικισμό το έθνος είναι πιο σημαντικό από το κράτος. Η κοινή γλώσσα, θρησκεία και κουλτούρα είναι τα στοιχεία που καθορίζουν την ύπαρξη ενός έθνους. Το κράτος δεν είναι τίποτε άλλο από την έκφραση του υπάρχοντος έθνους.
Στον πολιτικό εθνικισμό είναι αντίθετα τα πράγματα. Είναι το κράτος που καθορίζει το έθνος. Η κοινή καταγωγή και κουλτούρα δεν δημιουργούν έθνος. Έθνος δημιουργούν οι πολίτες που κατοικούν σε μια επικράτεια και ασχέτως διαφορών στην καταγωγή, ταυτίζονται μεταξύ τους και με το κράτος, ζώντας κάτω από την ομπρέλα του κοινού κράτους και εργάζονται για το καλό αυτού του κράτους.
Στην Κύπρο βρήκε έδαφος για να μεγαλουργήσει ο πολιτιστικός εθνικισμός. Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος που τελείωσε το 1922, μεταφέρθηκε κατά ένα τρόπο και στην Κύπρο. Οι ΕΚ βγήκαν στους δρόμους να γιορτάσουν τις νίκες των Ελλήνων στην Μ. Ασία ενώ οι γιόρτασαν με τον ίδιο τρόπο την επιτυχία των Τούρκων στην Σμύρνη. Η εχθρότητα και ο εθνικισμός που διακατείχε Έλληνες και Τούρκους δεν μπορούσε να μην επηρεάσει τον κόσμο και στην Κύπρο. Είναι χαρακτηριστικό το πως βίωσαν οι Κύπριοι τον εθνικισμό: ο Ντενκτάς στα απομνημονεύματα του γράφει πως όταν ήρθε στην Κύπρο το 1964 για να συμμετάσχει στις δικοινοτικές φασαρίες ένιωθε σαν να πήγαινε στην Μικρά Ασία να πολεμήσει ενάντια στην Ελληνική κατοχή. Την ίδια περίοδο, κάποιοι ΕΚ εθνικιστές ένιωθαν πως έπαιρναν εκδίκηση για την μικρασιατική καταστροφή
Η Αμερική, θέλοντας να επικρατεί αρμονία στις σχέσεις των χωρών του ΝΑΤΟ και μη θέλοντας να κακοφανήσει καμία από τις δύο χώρες, και σε μια περίοδο όπου ο Ψυχρός Πόλεμος έφτανε στα ύψη, δημιούργησαν την Κυπριακή Δημοκρατία. Στόχος και μέλημα των Αμερικάνων δεν ήταν η ευημερία και η συμφιλίωση των δύο κοινοτήτων αλλά να τερματίσουν την ένταση ανάμεσα στους συμμάχους τους. Έχοντας δικαιώματα οι δύο μητέρες πατρίδες στην Κύπρο, ικανοποιώντας έτσι και τους δύο, και δημιουργώντας ένα αντικομουνιστικό οχυρό στην ανατολική μεσόγειο, ιδρύθηκε το κυπριακό κράτος που εξαρτιόταν αποκλειστικά στις καλές σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας. Το κοινό αίσθημα ανάμεσα στις δύο κοινότητες, δεν ικανοποιήθηκε όμως. Οι ΕΚ είδαν την ανεξαρτησία σαν ένα μέσο για Ένωση, ενώ οι ΤΚ σαν ένα σταθμό πριν την διχοτόμηση και την διπλή ένωση. Καμία από τις δύο κοινότητες δεν είδε την ανεξαρτησία σαν νίκη και παρασύρθηκαν στην δίνη του πολιτιστικού εθνικισμού. Ένας εθνικισμός που ανάμεσα στα χιλιάδες κακά που μας έφερε, περιόρισε σημαντικά την συνείδηση των Κύπριων εντός των ορίων της εθνικής τους ομάδας και σπάνια είδαν την Κύπρο σαν το κοινό τους σπίτι, σαν το κοινό τους κράτος. Τα τραγικά επακόλουθα του πολιτιστικού εθνικισμού δυστυχώς τα βιώνουμε ακόμη και σήμερα.
Για να μπορέσουμε μια μέρα να καταπολεμήσουμε τον ανταγωνισμό ανάμεσα στις δύο κοινότητες, πρέπει να μπορέσουμε να δεχτούμε την διαφορετικότητα και μέσω αυτής της αποδοχής να επιτευχθεί ενότητα. Κάτι τέτοιο ουδέποτε έγινε στην Κύπρο. Αντίθετα διατηρήθηκε ο εθνικισμός. Ένας εθνικισμός που οφείλει την ύπαρξη του στον εθνικισμό της άλλης κοινότητας. Μια πιθανή αρμονική κοινωνία θα πρέπει να αγκαλιάζει όλες τις ομάδες πληθυσμού χωρίς προσπάθειες για κυριαρχία της μιας, αφομοίωση ή απόσχιση της άλλης. Το καυτό ερώτημα όμως είναι: είμαστε έτοιμοι για μια τέτοια κοινωνία;

*Το μέρος Β: εθνικισμός Vs πολιτικές πραγματικότητες την Τρίτη 25 Σεπτ.

Σύντομα...

... μια προσωπική "έρευνα" για τον εθνικισμό, τα αδιέξοδα του, την εφαρμογή του στην Κύπρο, για τις θέσεις των δύο κοινοτήτων, για τις προοπτικές απεξάρτησης και τους τρόπους καταπολέμισης του φαινομένου του εθνικισμού.
Χωρισμένο σε ενότητες, βασισμένο σε απόψεις και δηλώσεις ιστορικών, πολιτικών, κοινωνιολόγων, Κυπρίων και μη. Ελπίζω να μπορέσω να μεταφέρω σωστά κάποια μυνήματα, αντικειμενικά, μιας και πρώτη φορά επιχειρώ να κάνω μια τέτοια "έρευνα". Περιμένω κατανόηση, αλλά και αντιδράσεις, για ενδιαφέρον διάλογο.

Κύπρος: παιδεία, ιστορία και προπαγάνδα

Σήμερα θα γράψω κάτι διαφορετικό... και με διαφορετική προσέγγιση. Προσπαθώ να κρατώ κάποιες αποστάσεις και να μην πολιτικοποιώ καταστάσεις αλλά θέλοντας και μη κάποια πράγματα το καθιστούν αυτό αρκετά δύσκολο. Υπάρχουν πράγματα και καταστάσεις που χρειάζεται να τα αντιμετωπίσουμε ως έχουν για να τα αγγίξουμε ρεαλιστικά, και όχι να τα δούμε σφαιρικά ή κρατώντας ίσες αποστάσεις.
Γεννηθήκαμε, μεγαλώσαμε και ζούμε όλοι σε ένα τόπο που μας δημιουργεί τρομερά ιστορικά συμπλέγματα (κόμπλεξ). Συμπλέγματα κατωτερότητας, εκδίκησης και μίσους. Από μικρά παιδιά μαθαίνουμε στα σχολεία στο μάθημα της ιστορίας πως είμαστε οι αδικημένοι. Αυτοί που έχασαν συγγενείς σε ένα άγριο πόλεμο από την Τουρκία, αυτοί που χάσαμε την μισή μας πατρίδα, αυτοί που έχουν αγνοούμενους και πρόσφυγες κ.ο.κ. Όλα αυτά δεν αποτελούν ψέμα, αλλά ούτε και την ολοκληρωμένη αλήθεια. Η αλήθεια είναι πολύ πιο πολυσύνθετη από αυτήν που μας έμαθαν. Η αλήθεια δεν είναι τόσο απλή και ο απλός ανθρώπινος νους δεν μπορεί να την δεχτεί πάντα. Δυστυχώς η προπαγάνδα και ο ευνουχισμός που όλοι δεχτήκαμε από μικρά παιδιά μας έχουν καταστήσει εκπρόσωπους του μίσους, του ρατσισμού και της στέρησης αποδοχής κριτικής. Εμείς έχουμε και είχαμε πάντα δίκαιο. Οι Τουρκοκύπριοι (ΤΚ) είχαν και έχουν πάντα άδικο. ΤΚ ίσον Ντενκτάς. ΤΚ ίσον Τουρκία. ΤΚ ίσον κατοχή. Ίσον βάρβαροι. Ίσον εγκληματίες. Ίσον διχοτόμηση. Ίσον κκιλίντζιροι, αγράμματοι και αμόρφωτοι.
Από την άλλη, ακριβώς, μα ακριβώς τα ίδια πράγματα συμβαίνουν και στους απέναντι. Η ίδια προπαγάνδα, η ίδια διαστρέβλωση γεγονότων, ο ίδιος βιασμός της ψυχής και της αγνότητας των παιδιών. ΟΙ Ελληνοκύπριοι (ΕΚ) είναι βάρβαροι. Μας μισούν. Είναι αιμοβόροι. Είναι εγκληματίες. Ήθελαν να πάρουν εκδίκηση για την μικρασιατική καταστροφή και μας έσφαζαν. Εμείς έχουμε αγνοούμενους, έχουμε πρόσφυγες κ.ο.κ.
Αν κάποιος άνθρωπος με πραγματικά ελεύθερο πνεύμα, ελεύθερη ψυχή ανοίξει καλά τα μάτια του, θα δεις πως στην ουσία σε τίποτα δεν διαφέρουμε από αυτούς. Και ξέρετε κάτι; Δεν φταίμε εμείς γι αυτό! Έτσι μας έμαθαν. Οι δικές μας οι ευθύνες αρχίζουν από τη στιγμή που μαθαίνουμε και τις άλλες αλήθειες που μας έκρυβαν τόσα χρόνια και εξακολουθούμε να μένουμε απαθείς, εξακολουθούμε να μην μπαίνουμε στον κόπο να καταρρίψουμε τους μύθους που μας εγκλώβισαν σε μια κατάσταση λήθαργου, σε μια κατάσταση πλήρης νοητικής και ψυχικής καθυστέρησης.
"Τούτη η δίψα δεν σβήνει, τούτη η μάχη δεν παύει, χίλια χρόνια αν περάσουν δεν πεθαίνουμε σκλάβοι" λέει το εξαιρετικό αυτό άσμα. Κι όμως, χίλια χρόνια αν περάσουν μόνο σκλάβοι θα πεθαίνουμε. Σκλάβοι του μίσους, του παραλογισμού και του φανατισμού αν δεν ανοίξουμε το πνεύμα μας και δούμε την πραγματική, ολοκληρωμένη αλήθεια! Όχι μόνο αυτή που μας εμφυτεύουν οι εγκεφαλοχειρούργοι ιστορικοί μας στα βιβλία ιστορίας στα σχολεία μας.
Και η οικουμενική αλήθεια, η αλήθεια που καμία θεωρία δεν μπόρεσε να καταρρίψει είναι πως για να δημιουργήσεις πετυχημένη προπαγάνδα, χρειάζεσαι και μια δόση από αληθινά, πραγματικά, αδιαμφισβήτητα γεγονότα και στοιχεία για να την στηρίξεις και να δημιουργήσεις πάνω της μύθους και ανακρίβειες. Και επειδή και στις δύο πλευρές του νησιού, υπάρχουν αυτά τα αληθινά γεγονότα, είναι κι ο κύριος λόγος που πέτυχε η προπαγάνδα τόσο πολύ...